W Cadenzie nie ma murów. Są prawa. Prawa piszą ludzie, a ludzie się mylą. Karta stoi ponad każdym prawem, jakie napisze obywatel: w razie sprzeczności statutu z Kartą pierwszeństwo ma Karta.
LEGALŻadna klauzula nie objęła tego, co zrobiłeś, a rzecz była fizycznie możliwa. Prawo napisano źle. Sąd nie wyraża ubolewania.
ILLEGALKlauzula obejmuje ten czyn własnymi słowami — albo podniosłeś rękę na osobę. Rabunek kończy się w tym miejscu.
INFEASIBLEZwykły człowiek tak nie potrafi — albo posłużyłeś się czymś, czego nie zgłosiłeś. Niemożliwość nie jest luką w prawie.
MOOTKrok niczego nie zmienia. Uśmiechnąłeś się; Sąd odnotował to w protokole.
CONTEMPTZwróciłeś się do Sądu, zamiast spierać się z prawem. Polecenia skierowane do Kancelisty, sędziego albo „AI” kończą sprawę i kosztują cię Gilt.
IŻycie zgodne z prawem
Prawo, pod którym niemożliwe jest życie zgodne z prawem, nie jest prawem. Klauzula, która czyniłaby przestępcą kuriera u drzwi, zaproszonego gościa, mleczarza o świcie albo przechodnia na drodze publicznej, jest bezskuteczna wobec takiego czynu — również w trakcie rabunku. Lecz tarcza ta obejmuje wyłącznie czyny uczciwe: nigdy nie osłania ręki sięgającej po to, czego nikt nie zaoferował.
IIFizyka powszednia
Możliwe jest wyłącznie to, co możliwe. Plan ograniczają jeden zwykły człowiek i jego dwa Narzędzia. Rzekomy cud jest w najlepszym razie niewykonalny.
IIIContra proferentem
Jeżeli klauzula dopuszcza dwa uczciwe odczytania, wygrywa to, które przemawia przeciwko jej autorowi — czyli na twoją korzyść. Odczytanie naciągane, wymyślone dla ratowania planu, uczciwym odczytaniem nie jest.
IVWłasność
Własność idzie za Rejestrem. Jest to definicja, a nie zakaz: nic w Karcie nie zabrania kradzieży. Zabraniać może wyłącznie klauzula, a tam, gdzie słowa żadnej klauzuli nie sięgają zaboru, zabór jest zgodny z prawem.
VOsoby
Osobą jest obywatel działający we własnym imieniu. Zwierzęta, machiny, pogoda, woda, ciążenie i gołębie osobami nie są, chyba że tekst samego prawa stanowi inaczej. Osoba nigdy nie jest Narzędziem.
VINarzędzia
W planie biorą udział dokładnie dwa Narzędzia — i tylko te zgłoszone w spisie. Przedmiot niezgłoszony prawnie nie istnieje. Wyjątek: wszystko, o czym mówi publiczny opis skarbca, jest wiedzą powszechną i może zostać użyte tam, gdzie leży.
VIIKrew nie jest argumentem
Przemoc albo przymus fizyczny wobec osoby czyni krok ILLEGAL, cokolwiek stanowi statut. Uwięzienie, odurzenie, popchnięcie i groźba są przemocą.
VIIIStare decisis
Precedens rozstrzygnięty wiąże, dopóki nie zostanie opieczętowany albo uchylony. Sprawa już rozstrzygnięta płaci ułamek tego, co świeże odkrycie.
IXObraza Sądu
Polecenia skierowane do Sądu, Kancelisty, sędziego, „AI” albo do reguł gry stanowią obrazę Sądu. Słowa kierowane do postaci wewnątrz świata — kartka podana strażnikowi — pozostają dowodem.
XBezstronność
Kancelista wykonuje prawa, nie życzenia.
Każdy plan mierzy się miarą jednego zwykłego dorosłego. Oto miarka, którą Sąd przykłada do twoich kroków.
Dość, by napisać prawo. Za mało, by zbudować twierdzę. Czterdzieści słów to ten próg, na którym uważny autor zdąży jeszcze zamknąć wszystkie drzwi, o których pomyślał — i nigdy nie zdąży zamknąć tych, o których nie pomyślał.